Przy urazie zęba liczą się minuty. Całkowicie wybity ząb można wstawić z powrotem i zachować na lata — ale tylko jeśli zareaguje się prawidłowo w pierwsze pół godziny. Niestety najczęściej ząb traci się nie przez sam uraz, lecz przez błędy zaraz po nim.
Na korzeniu wybitego zęba pozostają żywe komórki ozębnej. To one pozwalają zębowi przyjąć się z powrotem. Komórki te giną od wyschnięcia w 20–30 minut.
Kolejność jest więc taka: znaleźć ząb, chwycić go wyłącznie za koronę (białą część żującą), nigdy za korzeń. Jeśli ząb jest brudny — opłukać 10 sekund zimną bieżącą wodą lub solą fizjologiczną. Nie trzeć, nie czyścić szczoteczką, nie używać mydła ani środka odkażającego.
Najlepiej od razu włożyć ząb z powrotem do zębodołu i zagryźć czystą gazę. Jeśli to niemożliwe, przechowuj w płynie według priorytetu:
Kategorycznie nie wolno przechowywać zęba w wodzie — niszczy komórki osmotycznie — ani zawijać w chusteczkę na sucho.
Znajdź odłamek i zabierz go w tym samym płynie — często da się go przykleić z powrotem techniką adhezyjną i wygląda to lepiej niż jakiekolwiek wypełnienie. Przepłucz usta ciepłą wodą, przyłóż zimno z zewnątrz do wargi lub policzka.
Jeśli ząb tylko się chwieje lub przesunął — nie próbuj nastawiać go sam, zewrzyj szczęki i natychmiast jedź do lekarza.
Po badaniu i zdjęciu lekarz ocenia stan zębodołu i kości. Wybity ząb repozycjonuje się i unieruchamia szyną do sąsiednich zębów na 2–4 tygodnie. Później, zwykle po 7–14 dniach, wykonuje się leczenie kanałowe, bo pęczek naczyniowo-nerwowy przy całkowitym zwichnięciu się nie odbudowuje.
Odłamanie szkliwa i zębiny zamyka się odbudową kompozytową lub licówką. Zębów mlecznych nie wstawia się z powrotem: można uszkodzić zawiązek zęba stałego.
Nawet jeśli minęło kilka godzin, ząb warto przywieźć — decyzję podejmie lekarz. Rokowanie jest gorsze, ale próba często się opłaca, zwłaszcza u dzieci i nastolatków: zachowany własny korzeń pozwala kości nie zanikać do wieku, w którym możliwa jest implantacja.
Około 30 minut. Komórki ozębnej na korzeniu giną od wyschnięcia w 20–30 minut, dlatego ząb trzeba od razu włożyć z powrotem do zębodołu albo umieścić w płynie.
Najlepiej od razu wstawić go do zębodołu. Jeśli to niemożliwe: specjalny roztwór, zimne mleko, sól fizjologiczna lub ślina. W wodzie przechowywać nie wolno — niszczy komórki osmotycznie.
Nie, tylko za koronę — białą część żującą. Korzenia nie wolno trzeć, czyścić szczoteczką ani odkażać, maksymalnie opłukać 10 sekund bieżącą wodą.
W celu uzyskania zaleceń dotyczących diagnostyki i leczenia niezbędna jest konsultacja lekarska. Samoleczenie może być szkodliwe dla Twojego zdrowia.
W celu uzyskania zaleceń dotyczących diagnostyki i leczenia niezbędna jest konsultacja lekarska. Samoleczenie może być szkodliwe dla Twojego zdrowia.
W celu uzyskania zaleceń dotyczących diagnostyki i leczenia niezbędna jest konsultacja lekarska. Samoleczenie może być szkodliwe dla Twojego zdrowia.
