Recesja dziąseł to sytuacja, w której brzeg dziąsła obniża się i odsłania część korzenia. Ząb wygląda dłuższy od sąsiadów, przy szyjce pojawia się nadwrażliwość na zimno i na dotyk szczoteczki, a na granicy szkliwa i korzenia szybciej zbiera się płytka. Korzeń nie jest pokryty szkliwem, więc reaguje ostrzej i łatwiej się niszczy.
Dziąsło samo nie odrośnie. Recesję można jednak zatrzymać, a w części przypadków odsłonięty korzeń da się pokryć własną tkanką. Najpierw trzeba znaleźć przyczynę: jeśli zostanie, dziąsło będzie cofać się także po zabiegu. Dlatego wizyta zaczyna się nie od rozmowy o przeszczepie tkanki, a od pytania, dlaczego brzeg dziąsła ruszył właśnie przy tym zębie.
Recesji rzadko zauważa się od razu. Najpierw pojawia się nadwrażliwość: zimna woda, kwaśne potrawy i dotyk szczoteczki przy szyjce zęba dają krótką, ostrą reakcję. Potem widać, że jeden lub dwa zęby są dłuższe od sąsiadów, a na granicy szkliwa i korzenia powstało wgłębienie albo poprzeczny rowek.
Na recesję wskazują też:
Recesja występuje również przy spokojnych dziąsłach, bez krwawienia i obrzęku, dlatego często wykrywa ją lekarz na kontrolnej wizycie. Wielkość odsłonięcia mierzy się od brzegu dziąsła do granicy szkliwa i właśnie ta wartość decyduje, czy wystarczy obserwacja, czy potrzebny jest zabieg.
Przyczyna prawie nigdy nie jest jedna: zwykle łączą się anatomia i nawyki.
Dlatego leczenie zaczyna się nie od skalpela, a od znalezienia przyczyny: inaczej przeszczepiona tkanka dostanie dokładnie ten sam nacisk, co poprzednia.
Przy niewielkim odsłonięciu, spokojnym dziąśle i braku dolegliwości czasem wystarcza obserwacja: zmiana szczoteczki i techniki, leczenie nadwrażliwości, zdjęcie przeciążenia oraz zdjęcia kontrolne i pomiary co kilka miesięcy. Jeśli brzeg się nie przesuwa, zabieg nie jest potrzebny.
O chirurgicznym pokryciu korzenia rozmawia się wtedy, gdy recesja postępuje, korzeń jest stale wrażliwy, pojawiła się próchnica szyjki, ząb wygląda nieproporcjonalnie w strefie uśmiechu, a także przed leczeniem ortodontycznym lub protetycznym. To właśnie odbudowa dziąsła — zabieg, w którym brak tkanki uzupełnia się własnym przeszczepem z podniebienia albo przesuniętym płatem z okolicy.
Pełne pokrycie korzenia nie jest możliwe w każdej sytuacji: wiele zależy od tego, czy zachowała się kość między zębami.
Zabieg wykonuje się w znieczuleniu miejscowym; trwa zwykle od około trzydziestu minut do godziny na jedną lub dwie okolice. Lekarz odwarstwia cienki płat dziąsła, układa przeszczep i zeszywa tkanki tak, by ściśle przylegały do korzenia. Jeśli tkankę pobrano z podniebienia, zostaje tam na kilka dni płytka ochronna lub opatrunek.
Pierwsze dwa lub trzy dni mogą przynieść obrzęk i dyskomfort w miejscu pobrania — zwykle odczuwany mocniej niż sama okolica przeszczepu. W tym czasie nie szczotkuje się operowanego miejsca, je się miękkie i chłodne potrawy, nie pali i nie pije przez słomkę.
Szwy zdejmuje się po około tygodniu lub dwóch. Powierzchownie dziąsło wygląda zagojone po dwóch, trzech tygodniach, ale ostateczny kontur kształtuje się dłużej, przez kilka miesięcy.
Przeszczepiona tkanka żyje według tych samych zasad, co własna. Jeśli przyczyna zostanie, brzeg dziąsła znów się obniży.
I jeszcze jedno: recesja przy jednym zębie często oznacza skłonność całego łuku. Dlatego po zabiegu warto przychodzić na kontrole zgodnie z planem, żeby wcześnie zauważyć, gdy brzeg zacznie się cofać przy innym zębie.
Tkanka dziąsła nie odrasta sama, więc pokrycie odsłoniętego korzenia bez chirurgii nie jest możliwe. Bez zabiegu można natomiast zatrzymać proces: zmienić technikę szczotkowania, wyleczyć zapalenie, znieść przeciążenie i zająć się nadwrażliwością.
Sam zabieg przeprowadza się w znieczuleniu miejscowym, więc nie jest bolesny. Po nim przez dwa, trzy dni możliwy jest dyskomfort, zwykle silniejszy w miejscu pobrania tkanki niż w okolicy przeszczepu. Lekarz przekazuje zalecenia dotyczące jedzenia i higieny.
Szwy zdejmuje się zazwyczaj po siedmiu do czternastu dniach, a powierzchownie tkanki wyglądają zagojone po dwóch lub trzech tygodniach. Ostateczny kontur dziąsła kształtuje się kilka miesięcy, dlatego efekt ocenia się na wizycie kontrolnej, a nie zaraz po zabiegu.
Najczęściej z podniebienia tego samego pacjenta albo przez przesunięcie dziąsła z sąsiedniej okolicy. Własna tkanka lepiej się przyjmuje i naturalniej wygląda kolorystycznie. Miejsce pobrania zabezpiecza się płytką ochronną i goi się ono przez kilka tygodni.
W celu uzyskania zaleceń dotyczących diagnostyki i leczenia niezbędna jest konsultacja lekarska. Samoleczenie może być szkodliwe dla Twojego zdrowia.
W celu uzyskania zaleceń dotyczących diagnostyki i leczenia niezbędna jest konsultacja lekarska. Samoleczenie może być szkodliwe dla Twojego zdrowia.
W celu uzyskania zaleceń dotyczących diagnostyki i leczenia niezbędna jest konsultacja lekarska. Samoleczenie może być szkodliwe dla Twojego zdrowia.
