Rozchwiany ząb rzadko pojawia się nagle. Najczęściej stoi za tym wieloletnie zapalenie tkanek wokół korzenia: kość powoli traci objętość, więzadło utrzymujące ząb słabnie, a ząb zaczyna uginać się przy gryzieniu. Czasem przyczyna jest inna — uraz, przeciążenie po utracie innych zębów albo okres po zdjęciu aparatu.
Szynowanie polega na połączeniu kilku zębów w jedną grupę, żeby siła żucia rozkładała się na wszystkie, a nie spadała na jeden osłabiony korzeń. Najczęściej służy do tego cienka taśma z włókna szklanego, mocowana od strony języka. To nie leczenie przyczyny, ale sposób, by zatrzymać zęby, które inaczej trafiłyby do usunięcia.
Ząb nie jest wmurowany w kość na sztywno: między korzeniem a kością znajduje się więzadło, które amortyzuje nacisk. Dlatego minimalna ruchomość jest fizjologiczna i niewidoczna. Problem zaczyna się, gdy kości wokół korzenia ubywa i ząb dostaje więcej swobody, niż powinien.
Najczęstsze przyczyny:
Bywa też ruchomość przejściowa: przy ostrym stanie zapalnym ząb unosi się z powodu obrzęku tkanek i wraca na miejsce po leczeniu. Odróżnić to od prawdziwej utraty kości można tylko na zdjęciu.
Szyna to cienka taśma z mocnych włókien, wklejana kompozytem w niewielkim rowku po wewnętrznej stronie zębów. Kilka zębów pracuje potem jak jeden blok: nacisk przy gryzieniu rozkłada się na całą grupę, a osłabiony ząb nie przyjmuje go sam.
W praktyce ząb przestaje ruszać się przy jedzeniu, maleje dyskomfort, dziąsło wokół niego jest mniej drażnione, a kość ma szansę nie tracić dalej objętości. Szynowanie zębów włóknem szklanym stosuje się też po urazie, żeby unieruchomić ząb na czas gojenia, oraz jako retainer po leczeniu ortodontycznym.
Warto znać granice metody: szyna nie leczy zapalenia i nie odbudowuje utraconej kości. Zakłada się ją po usunięciu płytki, kamienia i wygaszeniu zapalenia — inaczej proces będzie toczył się dalej, tylko pod szyną.
Zwykle wszystko odbywa się na jednej wizycie, która trwa od około godziny do dwóch, zależnie od liczby zębów. Kolejność jest taka:
Znieczulenie nie zawsze jest konieczne: tkanki zęba niemal nie są naruszane, więc zabieg jest zwykle bezbolesny. Przy podrażnionych dziąsłach lub nadwrażliwości lekarz podaje znieczulenie miejscowe. Po wypolerowaniu szyny nie widać od strony ust, a język wyczuwa ją przez pierwsze dni.
Pierwsze dwa lub trzy dni to uczucie czegoś obcego po wewnętrznej stronie zębów, czasem lekka zmiana wymowy pojedynczych dźwięków. To mija. Trudniejsza jest higiena: między połączonymi zębami zwykła nitka już nie przechodzi, więc pielęgnacja się zmienia.
Codziennie warto:
Twardych i ciągnących się rzeczy lepiej unikać: orzechów, lodu, karmelków. Jeśli szyna odklei się przy jednym zębie albo wyczujesz ubytek, nie czekaj na planową wizytę — takie miejsce łatwo naprawić, dopóki nie zbierze się pod nim płytka.
Szynowanie ma sens, gdy jest na czym się oprzeć. Jeśli wokół korzenia praktycznie nie ma kości, ząb rusza się we wszystkich kierunkach, a sąsiednie też są rozchwiane, szyna tylko rozprowadzi problem i utrudni higienę. W takich sytuacjach ząb częściej usuwa się, żeby zachować kość pod przyszłą odbudowę.
Szyny nie zakłada się przy ostrym procesie: ropieniu, przetoce, pęknięciu korzenia. Najpierw wygasza się zapalenie i ocenia rokowanie zęba, a dopiero potem rozmawia o stabilizacji.
Alternatywy zależą od obrazu: od leczenia zapalenia przyzębia z regularnymi wizytami podtrzymującymi do usunięcia zęba i późniejszego implantu albo mostu. Decyzję podejmuje lekarz po badaniu, zdjęciu i pomiarze kieszonek — stopnia utraty kości nie da się ocenić na oko.
Zwykle nie. Tkanki zęba są naruszane minimalnie, taśma przykleja się do powierzchni, więc znieczulenie nie zawsze jest potrzebne. Przy podrażnionych dziąsłach lub wrażliwych szyjkach lekarz podaje znieczulenie miejscowe. Po zabiegu dominuje uczucie nowości pod językiem.
Szyna jest planowana na lata, ale nie jest konstrukcją wieczną: wiele zależy od zgryzu, higieny i tego, czy podstawowe zapalenie jest pod kontrolą. Fragment można naprawić lub wymienić na wizycie, dlatego potrzebne są planowe kontrole, nie tylko wizyta po odklejeniu.
Taśmę mocuje się po wewnętrznej stronie zębów i poleruje, więc z zewnątrz praktycznie jej nie widać. Najbardziej wyczuwa ją język w pierwszych dniach, potem przestaje się o niej pamiętać. Jeśli utrudnia wymowę dłużej niż tydzień, warto przyjść na korektę.
Nie, sens metody polega na oparciu o sąsiednie stabilne zęby. Dlatego w szynę włącza się grupę, a ile dokładnie zębów, lekarz ustala na podstawie zdjęcia i ruchomości każdego z nich. Czasem to cały odcinek przedni, czasem wystarczą trzy zęby.
W celu uzyskania zaleceń dotyczących diagnostyki i leczenia niezbędna jest konsultacja lekarska. Samoleczenie może być szkodliwe dla Twojego zdrowia.
W celu uzyskania zaleceń dotyczących diagnostyki i leczenia niezbędna jest konsultacja lekarska. Samoleczenie może być szkodliwe dla Twojego zdrowia.
W celu uzyskania zaleceń dotyczących diagnostyki i leczenia niezbędna jest konsultacja lekarska. Samoleczenie może być szkodliwe dla Twojego zdrowia.
