Pierwsza wizyta u dentysty zostaje dziecku w pamięci na długo i w dużej mierze decyduje o tym, czy przez kolejne lata będzie spokojnie siadać na fotelu. Dlatego pierwsze spotkanie z lekarzem najlepiej zaplanować wtedy, gdy nic nie boli: przegląd profilaktyczny nie wiąże się z nieprzyjemnymi doznaniami, a dziecko ma czas przywyknąć do gabinetu, światła lampy i nietypowych dźwięków.
W praktyce rodzice najczęściej przychodzą już z bólem i wtedy trzeba jednocześnie leczyć i oswajać dziecko z lekarzem. Poniżej: w jakim wieku powinien odbyć się pierwszy przegląd, jak rozmawiać o wizycie w domu, co lekarz robi na pierwszym spotkaniu i dlaczego przygotowanie rodzica liczy się tak samo jak przygotowanie dziecka.
Zasada jest prosta: pierwszy raz warto pokazać dziecko dentyście w ciągu pół roku od wyrznięcia pierwszego zęba, czyli około pierwszego roku życia. Na tym etapie lekarz nie leczy — ocenia, jak wyrastają zęby, sprawdza wędzidełka, szuka odbarwień na szkliwie i pokazuje rodzicom, jak szczotkować małe zęby.
Potem przeglądy planuje się zwykle co pół roku. Szkliwo zębów mlecznych jest cieńsze niż stałych, więc próchnica rozwija się w nim szybciej, czasem w ciągu kilku miesięcy. Dzieci ze skłonnością do próchnicy lekarz zaprasza częściej.
Poza terminem warto przyjść, gdy na zębach pojawiły się białe lub ciemne plamy, dziecko reaguje bólem na słodkie i zimne, ząb zmienił barwę po uderzeniu albo dziąsło jest obrzęknięte z jednej strony.
Dziecko odczytuje ton, nie szczegóły. Powiedz krótko i spokojnie: lekarz obejrzy ząbki lusterkiem i je policzy. Nie obiecuj, że „nic nie będzie robił”, jeśli planujecie leczenie — złamana obietnica psuje zaufanie szybciej niż jakikolwiek zabieg.
Co naprawdę pomaga:
Czego lepiej nie mówić: „nie bój się”, „w ogóle nie będzie bolało”, „jeśli nie umyjesz zębów, pan doktor będzie wiercił”. Takie zdania albo podpowiadają lęk, albo robią z lekarza karę. Lepiej opisać to, co dziecko rzeczywiście zobaczy: fotel jadący w górę, lampę i lusterko.
Pierwsza wizyta jest zwykle krótka i przeglądowa. Lekarz poznaje dziecko, pokazuje narzędzia, pozwala potrzymać lusterko, a dopiero potem zagląda do ust. Jeśli dziecko się zgadza, robi się delikatne czyszczenie szczoteczką z pastą, czasem zdjęcia poglądowe — żeby na kolejnej wizycie porównać stan szkliwa.
Zdjęcie radiologiczne wykonuje się tylko wtedy, gdy jest potrzebne: przy powierzchniach stycznych, których nie widać okiem, albo przy podejrzeniu głębokiej próchnicy. Zakres leczenia lekarz ustala po badaniu i ewentualnym zdjęciu, nie zawsze na pierwszym spotkaniu.
Od takiej wizyty adaptacyjnej zwykle zaczyna się stomatologia dziecięca we Lwowie: bez leczenia, żeby dziecko przywykło do gabinetu, a lekarz bez pośpiechu ocenił stan zębów.
Najczęstszy błąd to napięcie rodzica, które dziecko odczytuje szybciej niż słowa. Jeśli sami boicie się dentysty, nie mówcie o tym w gabinecie i nie opowiadajcie własnych historii z dzieciństwa.
Kilka rzeczy, których lepiej unikać:
Płacz nie oznacza porażki wizyty. Czasem mądrzej zakończyć spotkanie na przeglądzie i przenieść leczenie, niż postawić na swoim dziś i utrwalić lęk na lata. Dziecko zapamiętuje nie sam zabieg, ale sposób, w jaki było traktowane.
Przy złym doświadczeniu z przeszłości działa metoda małych kroków. Pierwsza wizyta to rozmowa i poznanie gabinetu, druga przegląd, trzecia czyszczenie, a leczenie dopiero później. Takich spotkań oswajających może być kilka i jest to normalna praktyka, nie stracony czas.
Dzieciom łatwiej, gdy mają kontrolę: ustalcie znak, którym dziecko prosi o przerwę, i rzeczywiście ją robcie. Lekarz zapowiada każdą czynność, zanim ją wykona, bez niespodzianek w ustach.
Są też sytuacje, gdy leczenie w zwykłym trybie nie jest możliwe: wiele zębów do leczenia, bardzo małe dziecko, zaburzenia rozwoju. Wtedy rozważa się sedację albo leczenie w znieczuleniu ogólnym. Taką decyzję podejmuje lekarz razem z rodzicami, po badaniu, konsultacji anestezjologicznej i potrzebnych badaniach.
Około pierwszego roku życia, w ciągu pół roku od wyrznięcia pierwszego zęba. Taka wizyta jest przeglądowa: lekarz ocenia wyrzynanie, szuka odbarwień na szkliwie i uczy rodziców szczotkowania. Jeśli ten moment minął, nie ma po co czekać dalej — lepiej przyjść w dowolnym wieku na przegląd niż z bólem.
Zwykle tak i najczęściej tak jest lepiej. Ważne jak: spokojnie, bez komentarzy i podpowiedzi, bez odpowiadania za dziecko, gdy lekarz pyta je samo. U dzieci w wieku szkolnym wizyta czasem przebiega łatwiej bez rodzica przy fotelu — lekarz powie, jeśli to ten przypadek.
Nie zawsze. Na pierwszej wizycie przeglądowej często wystarcza samo badanie. Zdjęcie robi się przy podejrzeniu próchnicy między zębami, po urazie zęba albo gdy trzeba ocenić zawiązki zębów stałych. U dzieci używa się fartucha ochronnego i małego pola obrazowania, a potrzebę ocenia lekarz.
Nie zmuszać. Lekarz spróbuje inaczej: da narzędzia do ręki, pokaże na maskotce, obejrzy zęby na stojąco albo na kolanach rodzica. Jeśli się nie udaje, wizytę kończy się na poznaniu gabinetu i wyznacza kolejną. Kilka krótkich spotkań daje lepszy efekt niż jedno z przytrzymywaniem.
W celu uzyskania zaleceń dotyczących diagnostyki i leczenia niezbędna jest konsultacja lekarska. Samoleczenie może być szkodliwe dla Twojego zdrowia.
W celu uzyskania zaleceń dotyczących diagnostyki i leczenia niezbędna jest konsultacja lekarska. Samoleczenie może być szkodliwe dla Twojego zdrowia.
W celu uzyskania zaleceń dotyczących diagnostyki i leczenia niezbędna jest konsultacja lekarska. Samoleczenie może być szkodliwe dla Twojego zdrowia.
