Staw skroniowo-żuchwowy (SSŻ) to najbardziej aktywny staw w organizmie: uruchamiamy go około dwóch tysięcy razy dziennie, gdy mówimy, żujemy i przełykamy. Gdy pracuje nieprawidłowo, pojawiają się trzaski, ból przed uchem, a nawet bóle głowy. Pacjenci latami chodzą do neurologa czy laryngologa, choć przyczyna leży po stronie stomatologii i zgryzu.
Objawy rzadko pojawiają się naraz — zwykle narastają stopniowo:
Pojedynczy trzask bez bólu nie zawsze oznacza chorobę, ale to powód, by pokazać się lekarzowi, zanim proces przejdzie w fazę bolesną.
SSŻ to staw parzysty i pracuje wyłącznie synchronicznie. Wszystko, co zmusza lewą i prawą stronę do innej pracy, stopniowo go rozregulowuje. Najczęstsze przyczyny: wada zgryzu, dawno utracone zęby trzonowe, przez które żuje się jedną stroną, za wysokie wypełnienie lub korona, nocne zgrzytanie zębami oraz urazy żuchwy.
Dokłada się codzienność: spanie twarzą w poduszce, przytrzymywanie telefonu ramieniem przy uchu, gryzienie długopisu czy lodu, długie trzymanie otwartych ust podczas zabiegu.
Badanie zaczyna się od palpacji stawu i mięśni żwaczy oraz pomiaru zakresu otwierania ust. Lekarz ocenia, jak stykają się zęby, czy są fasety starcia, czy obie strony pracują jednakowo.
Dla obiektywnego obrazu zleca się tomografię komputerową: pokazuje kształt głowy stawowej, szerokość szpary stawowej i zmiany kostne, których nie widać na zwykłym zdjęciu.
Leczenie zawsze celuje w przyczynę, a nie tylko w objaw:
Nie próbuj „nastawiać” żuchwy samemu i nie rozćwiczaj stawu przez ból — łatwo nasilić stan zapalny. Nie rozgrzewaj okolicy stawu, jeśli jest obrzęk. I nie ignoruj stanu miesiącami: zaniedbana dysfunkcja leczy się znacznie dłużej, a w części przypadków prowadzi do nieodwracalnych zmian w krążku stawowym.
Sam trzask bez bólu nie zawsze oznacza chorobę, ale warto pokazać się lekarzowi. Na wczesnym etapie zwykle wystarcza szyna i korekta zwarcia, podczas gdy zaniedbana dysfunkcja leczy się znacznie dłużej.
Zacznij od stomatologa: w większości przypadków przyczyną jest zgryz, utracone zęby trzonowe lub za wysokie uzupełnienia. W razie potrzeby lekarz włączy specjalistów pokrewnych.
Nie. Ćwiczenie przez ból łatwo nasila stan zapalny. Nie należy też rozgrzewać okolicy stawu przy obrzęku ani próbować samodzielnie nastawiać żuchwy.
W celu uzyskania zaleceń dotyczących diagnostyki i leczenia niezbędna jest konsultacja lekarska. Samoleczenie może być szkodliwe dla Twojego zdrowia.
W celu uzyskania zaleceń dotyczących diagnostyki i leczenia niezbędna jest konsultacja lekarska. Samoleczenie może być szkodliwe dla Twojego zdrowia.
W celu uzyskania zaleceń dotyczących diagnostyki i leczenia niezbędna jest konsultacja lekarska. Samoleczenie może być szkodliwe dla Twojego zdrowia.
